zajawka artykułu

ŚWIATOWY DZIEŃ CHOROBY PARKINSONA

Od 1997 roku, 11 kwietnia obchodzony jest Światowy Dzień Choroby Parkinsona. Jako pierwszy, objawy choroby opisał James Parkinson, a datę święta ustalono w dzień jego urodzin.

Choroba Parkinsona jest schorzeniem przewlekłym o podłożu neurologicznym. Cechuje się utratą neuronów, czego objawem jest odkładanie się w nich zaburzonego białka - α – synukleiny. Pojawia się postępująca niesprawność, która dotyka układ ruchowy i prowadzi do pogorszenia jakości życia. Niestety, jest to schorzenie nieuleczalne, a na całym świecie obejmuje aż 6 milionów osób. Statystycznie to mężczyźni mają większe szanse zachorowania w porównaniu do kobiet, a ryzyko wzrasta wraz z wiekiem.


Objawy


Do pospolitych symptomów należy przede wszystkim spowolnienie ruchowe (bradykinezja), drżenie spoczynkowe oraz sztywność mięśniowa. Pozostałe to utrata równowagi, depresja, trudności z pisaniem, a także problemy z wymową i wyrażaniem emocji poprzez mimikę twarzy. U niektórych osób może pojawić się utrudnienie związane z przełykaniem i jedzeniem oraz zaparcia. Pierwsze oznaki pojawiają się, kiedy komórki nerwowe odpowiadające za produkcję dopaminy obumierają i sięgają 80% zniszczenia. Choroba pogłębia się z biegiem czasu i stopniowym spadkiem dopaminy.


Przyczyny


Motywy uszkodzenia komórek nie są znane, ale dotychczasowe badania wskazują na czynniki genetyczne i środowiskowe. Diagnozę można postawić na podstawie historii medycznej pacjenta, obserwacji oraz za pomocą testów neurologicznych.


Leczenie


Od momentu pojawienia się pierwszych symptomów należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Na początku leczenia podane zostają leki dopaminergiczne. Jeżeli farmakoterapia nie przynosi efektów, można włączyć leczenie operacyjne.


Dieta


Jadłospis chorego powinien opierać się na regularnych i urozmaiconych posiłkach. Śniadanie należy spożyć do godziny od przebudzenia się, a kolację około 2-3 godzin przed snem. Dania muszą zawierać warzywa, owoce pełnowartościowe białko i produkty zbożowe.

Warto pamiętać, że białko utrudnia wchłanianie leków dopaminergicznych, dlatego nie powinno występować w diecie w nadmiarze. Dla lepszego przyswojenia leku zaleca się przyjąć go pół godziny przed lub 2 godziny po posiłku bogatym w białko. Istotną rzeczą w diecie jest odpowiednia podaż błonnika pokarmowego oraz płynów, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia zaparć. Jeżeli u chorego pojawią się trudności z połykaniem, należy potrawy miksować lub rozdrabniać. Nie zaleca się potraw smażonych, tłustych, słodkich i wysokoprzetworzonych. Ważna jest również odpowiednia ilość wapnia oraz witaminy D ze względu na zwiększone ryzyko upadków i złamań. W ostatnich latach powstaje coraz więcej badań łączących chorobę Parkinsona z wykorzystaniem kannabinoidów, np. w postaci oleju CBD. Zauważono znaczącą poprawę w obszarze zaburzeń ruchu, odczucia bólu oraz zaburzeń snu. Istotnie wpływa na działanie neuroprotekcyjne co chroni organizm przed stresem oksydacyjnym i neurodegeneracją.


Należy pamiętać, że dobrze zbilansowana dieta u osób z Parkinsonem jest bardzo ważna w przebiegu choroby. Głównym założeniem jest przede wszystkim poprawa jakości życia. Wszelkiego rodzaju preparaty z kannabinoidami mogą być stosowane wspomagająco bez wykluczenia farmakoterapii.







Źródło:

Gaweł M., Potulska – Chromik A. Choroby neurodegeneracyjne: choroba Alzheimera i Parkinsona. Postępy Nauk Medycznych 2015; 28 (7) : 468 – 475.
Włodarek D., Lange E., Kozłowska L., Głąbska D.: Dietoterapia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2014.
https://www.ucb.pl/pacjenci/schorzenia/neurologia/choroba-parkinsona